Nhà thơ Vũ Quần Phương thời gian làm đại biểu Quốc hội khóa IX đã có thêm bút danh Vũ Công Dân để truyền tải ý kiến cử tri trên báo chí.

 

Nhà thơ Vũ Quần Phương trúng cử đại biểu Quốc hội khóa IX, nhiệm kỳ từ năm 1992 đến năm 1997, cùng với các đồng nghiệp cầm bút như nhà văn Văn Phác, nhà văn Vũ Tú Nam, nhà thơ Lệ Thu, nhà văn Chu Văn Mười...

Nhà thơ Vũ Quần Phương là đại biểu Quốc hội khóa IX - Ảnh: Hoàng Xuân Tuyền

 

Được đào tạo chuyên môn bác sĩ, nhà thơ Vũ Quần Phương thuở thanh xuân có thời gian làm thư ký của Bộ trưởng Bộ Y tế Phạm Ngọc Thạch (1909-1968). Thế nhưng, vì đam mê thi ca nên ông chuyển sang phụ trách chương trình Tiếng Thơ trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Sự thay đổi ấy cũng nhọc nhằn, vì ông mồ côi cha từ nhỏ nên luôn nghe lời mẹ dạy “làm bác sĩ mới có sự nghiệp vững vàng”. Cũng may, trong làng thơ, nhà thơ Vũ Quần Phương khá thân với nhà thơ Việt Phương (1928-2017, nhiều năm làm thư ký cho Thủ tướng Phạm Văn Đồng) mới được ung dung theo con đường thi ca.

 

Ông kể: “Ngày xưa, mẹ tôi luôn muốn tôi ở ngành y vì cụ thấy các nhà thơ chân cẳng cát bụi không được mỹ thuật lắm, nhiều khi chân còn lấm láp hơn cả giày dép. Có lẽ vì thế cụ thấy làm nhà thơ không có tương lai lắm. Sau một thời gian, anh Việt Phương đến chơi, thấy mẹ tôi túng bấn nên viết thư gửi Bộ trưởng Bộ Ngoại thương xin cho mẹ dán bì thư các loại công văn để có thêm thu nhập. Mẹ tôi thấy nhà thơ như anh Việt Phương cũng xin được việc cho mình, làm nên cụ nể cả ngành thơ.”

 

Nhà thơ Vũ Quần Phương nổi tiếng với nhiều bài thơ tình, có thể kể đến bài thơ Đợi đắm đuối: Em đứng trên cầu đợi anh/ đứng một ngày đất lạ thành quen/ đứng một đời em quen thành lạ/ nước chảy kìa em, anh đợi em, hoặc bài thơ Áo đỏ lãng mạn: Áo đỏ em đi giữa phố đông/ cây xanh như cũng ánh lên hồng/ em đi thắp lửa trong bao mắt/ anh đứng thành tro, em biết không.

 

Khi đang làm Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Hà Nội kiêm Tổng Biên tập Báo Người Hà Nội, nhà thơ Vũ Quần Phương trúng cử đại biểu Quốc hội khóa IX. Ông là người đã công khai đề nghị trên diễn đàn Quốc hội về việc truyền hình trực tiếp các phiên họp Quốc hội để cử tri cả nước theo dõi, và yêu cầu này đã được đáp ứng ngay sau đó.

 

Nhà thơ Vũ Quần Phương là một diễn giả thơ rất được yêu thích - Ảnh: TL

 

Trong 5 năm làm đại biểu Quốc hội, nhà thơ Vũ Quần Phương có thêm bút danh Vũ Công Dân. Nếu bút danh Vũ Quần Phương được ông dùng thay cho tên khai sinh Vũ Ngọc Chúc, vì muốn ghi nhớ gốc gác tổ tiên ở tổng Quần Phương (Hải Hậu, Nam Định) thì bút danh Vũ Công Dân được ông dùng để viết báo phản ánh tâm tư của cử tri.

 

Ông thổ lộ: “Giữa thập niên 90 của thế kỷ trước, người Việt Nam bắt đầu ý thức về sở hữu đất đai, nên các vụ khiếu nại rất nhiều. Có ngày phải tiếp hàng chục cử tri, tôi không thể nào đi gặp từng cơ quan chức năng để hỗ trợ giải quyết, đành dùng bút danh Vũ Công Dân để nói lên nguyện vọng của quần chúng.”

 

Nhìn lại vai trò đại biểu Quốc hội, nhà thơ Vũ Quần Phương tâm sự: “Tôi xem những năm tháng đó như một cuộc đi thực tế ở cơ quan nhà nước, cho tôi nhiều nhận thức mới mẻ. Thứ nhất, tôi nhìn rõ hơn tầm vóc đích thực của cơ quan lập pháp. Thứ hai, ở đoàn đại biểu Quốc hội của thành phố Hà Nội, tôi có nhiều dịp trò chuyện với các vị lãnh đạo cao cấp như Đỗ Mười hoặc Lê Xuân Tùng, và thấy rằng họ có cách ứng xử rất khéo léo và rất cẩn trọng, chứ không chạy theo cảm xúc như mình. Thứ ba, quan trọng nhất, tôi có cơ hội thấu hiểu cuộc sống người dân để bồi đắp yếu tố xã hội trong sáng tác văn chương.”

 

Nhà thơ Vũ Quần Phương được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007. Ông có người con trai thành đạt trong giới trí thức quốc tế là giáo sư toán học Vũ Hà Văn. Hiện tại ông sống cùng người vợ Đào Thị Hường tại một chung cư cao cấp ở Hà Nội

 

Ở tuổi 86, nhà thơ Vũ Quần Phương suy tư: Năm tháng dần xa, ta ở lại/ tuổi xanh không hẹn cũng già nua/ buồn vui đừng tính vào khôn dại/ say thắng chắc gì hơn biết thua. Tuy nhiên, ông vẫn miệt mài đọc và viết mỗi ngày. Thơ ông chắt lọc lại, lặng lẽ hơn và sâu lắng hơn: “Hạnh phúc của đời ư? Anh chắc là có thật/ Quả đến chín trong tay còn lấm đất gieo trồng”.

 

Theo TUY HÒA / BÁO NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG